01 Σεπ Ο Παλιός Νερόμυλος της Κυπαρισσίας: Αναπαλαιωμένος και ξανά σε ακμή
Ο αρχαιολόγος Σπύρος Μαρινάτος κάποτε σχολίασε για την Κυπαρισσία ότι: «Η πόλη σας ήταν μεγαλοπρεπής στην αρχαιότητα, αλλά ήταν ατυχές να μην υπάρχουν γραμματείς για να γράψουν για τη δόξα της». Αυτή η φράση άσκησε βαθιά επίδραση στην Τζίμα Ιμιρζιάδη όταν την άκουσε να επαναλαμβάνεται χρόνια αργότερα. Την ενέπνευσε όχι μόνο να γράψει για την πόλη της, αλλά και να αναδείξει την πατρίδα της με κάθε δυνατό τρόπο. Μεγαλωμένη στην Κυπαρισσία μέχρι τα 18 της, η Τζίμα έχει όμορφες παιδικές αναμνήσεις από την μαγευτική Παλιά Πόλη, ένα μέρος που ανταγωνίζεται άλλες οχυρωμένες πόλεις της Πελοποννήσου σε ομορφιά και μέγεθος, αν και αυτό δεν είναι ευρέως αναγνωρισμένο.
Η Τζίμα και ο σύζυγός της, Νίκος Ιμιρζιάδης, έχουν θέσει ως αποστολή της ζωής τους τη διατήρηση της Κυπαρισσίας, της αρχιτεκτονικής και της ιστορίας της . Πολυταξιδεμένοι, έξυπνοι και με βαθιά αγάπη για τον πολιτισμό και τη φύση, αυτοί οι πρωτοπόροι στον τομέα του μάρκετινγκ στην Ελλάδα – ιδρυτές της πρώτης εταιρείας προώθησης πωλήσεων στην Ελλάδα, της SPC, που λειτουργεί από το 1978 – έχουν επικεντρώσει την τεχνογνωσία και το πάθος τους στην Κυπαρισσία τα τελευταία είκοσι χρόνια. Το πιο αξιοσημείωτο επίτευγμά τους μέχρι σήμερα είναι η αποκατάσταση, η οποία ολοκληρώθηκε το 2013, του διάσημου νερόμυλου της πόλης . Σήμερα, αποτελεί αγαπημένο σημείο συνάντησης για ανθρώπους από όλο τον κόσμο.
© Στέλιος Σπυρόπουλος
«Πάντα θέλαμε να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερο νερό που να ρέει ελεύθερα γύρω από το σπίτι μας», λέει η Τζίμα. «Μάλιστα, έχουμε δημιουργήσει μικρά ρυάκια στον κήπο μας, μας αρέσει τόσο πολύ. Όταν είδαμε τον νερόμυλο, ενθουσιαστήκαμε και τον αγοράσαμε χωρίς πολλή σκέψη και χωρίς να έχουμε ιδέα τι θα τον κάναμε. Δεν γνωρίζουμε ακριβώς πότε χτίστηκε. Η παλαιότερη γραπτή αναφορά σε αυτόν είναι από το 1850».
Στο φαράγγι υπήρχαν άλλοι εννέα μύλοι . Αυτός βρισκόταν στο χαμηλότερο σημείο του ρέματος και ήταν ο τελευταίος που σταμάτησε να λειτουργεί το 1974, όταν ο δήμος διέκοψε την παροχή νερού, αποζημιώνοντας τον μυλωνά με 80.000 δραχμές. Διατήρησε το μικρό μαγαζί και το καφενείο του μύλου μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980. Το καφενείο εξυπηρετούσε όσους έρχονταν στην περιοχή για να αλέσουν σιτηρά ή όσους κατευθύνονταν προς τα ορεινά χωριά στην ενδοχώρα.
© Στέλιος Σπυρόπουλος
© Στέλιος Σπυρόπουλος
Η Τζίμα και ο Νίκος Ιμιρζιάδης αγόρασαν τον μύλο το 2005 : «Οι κληρονόμοι του μύλου μας έδωσαν απλώς το κλειδί. Δεν ήθελαν να κρατήσουν τίποτα από όσα υπήρχαν μέσα σε αυτόν», αφηγείται η Τζίμα. «Είμαστε παθιασμένοι με τις αντίκες και έχουμε επισκεφτεί όλα τα καταστήματα με αντίκες στην Ευρώπη, οπότε μείναμε εκστασιασμένοι με αυτά που βρήκαμε μέσα». Κράτησαν όλα τα αντικείμενα, αποκαθιστώντας όσα χρειάζονταν επισκευές. Σήμερα, μπορείτε να τα δείτε στον μύλο – τα πάντα, από μαξιλάρια και έπιπλα μέχρι ομπρέλες, φλιτζάνια και κανάτες.
Μπορείτε επίσης να δείτε το εσωτερικό του νερόμυλου, το οποίο έχει πλέον αποκατασταθεί σε πλήρη λειτουργία . Αν και το ζευγάρι δεν είναι μηχανικοί, εξηγούν ότι: «Κάναμε έρευνα για το πόση υδραυλική δύναμη χρειαζόταν για να μετακινηθούν οι μυλόπετρες, εξετάζοντας την πιθανότητα να τεθεί ξανά σε λειτουργία ο μύλος». Ως επόμενο βήμα, εντόπισαν τον Γιώργο Παπανδρέου, επικεφαλής της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Δυτικής Ελλάδας, Πελοποννήσου και Νοτίου Ιονίου. Αρχιτέκτονας και μηχανικός με εκτεταμένη γνώση των μύλων, ο Παπανδρέου τους καθοδήγησε καθώς κατασκεύασαν μια ειδική δεξαμενή νερού 80 κυβικών μέτρων για να αντικαταστήσει το ρέμα που δεν περνούσε πλέον από εκεί. Επισκεύασαν τα εξαρτήματα του μύλου και το νερό σύντομα βρήκε τον δρόμο του πίσω στον υδραγωγείο, στην γούρνα και, τελικά, στις ίδιες τις μυλόπετρες . Η αρχιτέκτονας Αρετή Ροπαλίδου έπαιξε επίσης καθοριστικό ρόλο στο έργο, φέρνοντας μάλιστα γοητευτικά φωτιστικά από τη Φλωρεντία. Το 2013, ο νερόμυλος της Κυπαρισσίας άνοιξε τις πόρτες του στο κοινό, έτοιμος να αλέσει για άλλη μια φορά.
© Στέλιος Σπυρόπουλος
Παρακολουθώντας την κυκλική ροή του νερού σήμερα – το σύστημα ανακυκλώνει το ίδιο νερό, εξοικονομώντας φυσικούς πόρους – η Τζίμα και ο Νίκος έχουν τεράστια ικανοποίηση και ευχαρίστηση. Είναι, όπως λένε, «αφοσιωμένοι στη φύση» και προσφέρουν εθελοντική εργασία σε οργανώσεις για την άγρια ζωή.
Ο Νάσος Σμερδής ανέλαβε τους ρόλους του μυλωνά και του οικοδεσπότη και εξακολουθεί να τον βρίσκει κανείς να αλέθει σιτάρι και να καλωσορίζει τους επισκέπτες. Με το αλεύρι που παράγει, ο Νάσος και η σύζυγός του Άννα φτιάχνουν μπισκότα, ζυμαρικά (συμπεριλαμβανομένων χυλοπίτες και φύλλα λαζάνια) και τραχανά, όλα διαθέσιμα προς πώληση στις εγκαταστάσεις . Παράγουν επίσης είδη για το πλέον διάσημο πρωινό τους, όπως φρέσκο ψωμί, τηγανητό ψωμί και άλλα τοπικά σπιτικά προϊόντα όπως πετιμέζι, το δικό τους μέλι και αυγά από τις κότες τους. Σε ένα κτήμα δύο στρεμμάτων με ρυάκια, πορτοκαλιές και λεμονιές, στρώνονται τραπέζια για να καλωσορίσουν τους επισκέπτες με σπιτική λεμονάδα, γλυκά του κουταλιού, ακόμη και μεζέδες για τσίπουρο, ένα δυνατό τοπικό ποτό.
© Στέλιος Σπυρόπουλος
© Στέλιος Σπυρόπουλος
© Στέλιος Σπυρόπουλος
«Ο Νάσος και η Άννα διαχειρίζονται τον μύλο με μεγάλο ενθουσιασμό και αγάπη. Αν δεν ήταν αυτοί, δεν ξέρω ποια θα ήταν η τύχη του», λέει η Τζίμα. Προσθέτει ότι δεν πρόκειται για κέρδος, μόνο για να διατηρηθεί ζωντανός ο νερόμυλος. Με αυτό κατά νου, διοργανώνουν πολιτιστικές εκδηλώσεις στις εγκαταστάσεις, φιλοξενώντας από παρουσιάσεις βιβλίων μέχρι μουσικές βραδιές (με αξιόλογους καλλιτέχνες όπως ο Νίκος Ξυδάκης, ο Γκανάς και η Μαρίζα Κωχ) και βραδιές γευσιγνωσίας τοπικών κρασιών με όλους τους παραγωγούς της Τριφυλίας.
Η Τζίμα και ο Νίκος, γεμάτοι ενέργεια και ιδέες, δεν σταμάτησαν στην αναστήλωση του μύλου. Αγόρασαν και αναστήλωσαν επίσης ένα μεγαλοπρεπές αρχοντικό του 1820. Επιπλέον, ίδρυσαν τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό «Πρόγραμμα Προστασίας και Ανάδειξης της Παλιάς Πόλης της Κυπαρισσίας», μέσω του οποίου υποστηρίζουν την αναστήλωση του Κάστρου και της Παλιάς Πόλης και προβάλλουν την ιστορική σημασία της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, εξέδωσαν δύο ιστορικά βιβλία και ένα φωτογραφικό λεύκωμα για την Κυπαρισσία, χρηματοδότησαν τη μελέτη για τη σταθεροποίηση των πλαγιών του Κάστρου, ώστε να καταστούν δυνατές οι εργασίες αναστήλωσης από το Υπουργείο Πολιτισμού και προσκάλεσαν διάσημους ζωγράφους να γεμίσουν την Παλιά Πόλη με καβαλέτα και να δημιουργήσουν έργα τέχνης, τα οποία αργότερα εκτέθηκαν στο πολιτιστικό κέντρο Αθηναΐς στην Αθήνα.
© Στέλιος Σπυρόπουλος
© Στέλιος Σπυρόπουλος
© Στέλιος Σπυρόπουλος
Εξίσου ενδιαφέρουσα ήταν και η πρόσκλησή τους στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, με αποτέλεσμα 80 φοιτητές και 10 καθηγητές να μελετήσουν τα σπίτια της Παλιάς Πόλης και να συνομιλήσουν με τον παραδοσιακό τεχνίτη Δημήτρη Δουβίτσα. Είναι ο Δουβίτσας που έρχεται κάθε φορά που τον καλεί η Τζίμα Ιμιρζιάδη, έστω και μόνο για να επισκευάσει μια πέτρα που έχει ξεκολλήσει σε ένα καλντερίμι. Μαζί, αποκατέστησαν τις βρύσες του Κάστρου σύμφωνα με μελέτη της Εφορείας Αρχαιοτήτων, η οποία επιβλέπει πάντα τις ενέργειές τους . Χάρη στις επίμονες προσπάθειές τους, η σταθεροποίηση των πρανών και των τειχών του Κάστρου ολοκληρώθηκε πέρυσι και ο δήμος μπόρεσε να προχωρήσει στην ανάπλαση της πλατείας και στην υπογειοποίηση των καλωδίων της ΔΕΗ.
«Αν οι ντόπιοι το επιθυμούν, η Κυπαρισσία μπορεί να γίνει τουλάχιστον μια νέα Καρδαμύλη από άποψη αισθητικής», λέει η Τζίμα, η οποία αποδεικνύει με τις προσπάθειές της ότι το μόνο που χρειάζεται για να διατηρηθεί η Ελλάδα όμορφη είναι η αποφασιστικότητα και η αγάπη για την αυθεντικότητα.
Πηγή: greece-is.com
Δεν υπάρχουν σχόλια