Λακωνία: Στα ίχνη μιας αυτοκρατορίας

13 Νοέ Λακωνία: Στα ίχνη μιας αυτοκρατορίας

Όταν οι σκιές του Ταϋγέτου απλώνονται πάνω στην κοιλάδα του Ευρώτα, η σύγχρονη πόλη που έχτισαν οι Έλληνες επάνω στα ερείπια της αρχαίας τους δόξας αποκαλύπτει μια διαφορετική ταυτότητα. Η σημερινή πρωτεύουσα της Λακωνίας, η Σπάρτη, φυλάσσει τη μνήμη της πατρίδας του Μενέλαου και της Ελένης όχι μόνο στα χώματά της, αλλά και μέσα από ένα πλέγμα μουσείων που αφηγούνται χιλιετίες.

Η σιωπηλή μαρτυρία των μουσείων

Το τοπικό αρχαιολογικό ίδρυμα, αποτελεί χρονοκάψουλα που ξεδιπλώνεται από τη νεολιθική περίοδο έως την όψιμη ρωμαϊκή κυριαρχία. Μέσα στις αίθουσές του, τα αντικείμενα από τις σημαντικότερες προϊστορικές τοποθεσίες της περιφέρειας συνομιλούν με γλυπτά που καλύπτουν το φάσμα από την αρχαϊκή λάμψη ως τη ρωμαϊκή περίοδο. Τα θραύσματα ψηφιδωτών δαπέδων της ρωμαϊκής εποχής σπινθηροβολούν ανάμεσα στα ευρήματα διασωστικών εργασιών, ενώ επιλεγμένα επιγραφικά κείμενα ρίχνουν φως σε σκοτεινές πτυχές του παρελθόντος.

Στην περιφέρεια της πόλης, ένα ιδιαίτερο μουσειακό ίδρυμα αποτίει φόρο τιμής στον άθλο της ελαιοκαλλιέργειας. Το Μουσείο της Ελιάς και Ελληνικού Λαδιού χαρτογραφεί την πορεία ενός δέντρου και του πολύτιμου χυμού του μέσα από τους αιώνες, από την αρχαιότητα στη σύγχρονη εποχή, παρουσιάζοντας παράλληλα την τεχνολογική εξέλιξη των ελαιοτριβείων από τα μεταβυζαντινά χρόνια ως τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα.

Η Κουμαντάρειος Πινακοθήκη, υποκατάστημα του εθνικού ιδρύματος, εκθέτει μόνιμα ελαιογραφίες σημαντικών ευρωπαίων καλλιτεχνών από τον δέκατο έκτο αιώνα μέχρι τον εικοστό.

Ο Ταΰγετος και τα μυστικά του

Τα ορεινά οικισμοί που σκαλώνουν τις πλαγιές του θρυλικού όρους κρύβουν ιστορίες χαραγμένες στην πέτρα. Στο Ξηροκάμπι, παλιά κτίσματα από τοπική πέτρα περιβάλλουν το ναό του Αγίου Νίκωνα, όπου τοιχογραφίες των πρώιμων δεκαετιών του δέκατου τέταρτου αιώνα αψηφούν τον χρόνο. Κοντά, το γεφύρι της Ρασίνας—ένα αρχαίο τοξωτό κατασκεύασμα της ελληνιστικής περιόδου—εξακολουθεί να στέκεται πάνω στον δρόμο που κάποτε ένωνε την πρωτεύουσα με την Καρδαμύλη.

Στην Κουμουστά, παραδοσιακές πέτρινες κρήνες αναβλύζουν δροσερό νερό, προσφέροντας αναζωογόνηση στον περαστικό. Η Αναβρυτή ξεδιπλώνεται με ρέοντα νερά και πανοραμική θέα προς την κοιλάδα του ποταμού Ευρώτα, ενώ φιλοξενεί το δισυπόστατο ιερό των Αγίων Νικολάου και Δημητρίου καθώς και τη Μονή της Φανερωμένης.

Το φαράγγι της Σκοτιάς, κατάφυτο και διαρρεόμενο από ρυάκια, οδηγεί προς τον Μυστρά μέσα από ένα τοπίο εκπληκτικής ομορφιάς. Η Χρυσάφα διατηρεί τη γραφικότητά της, όπως και τα ορεινά Καστρί και Καστόρειο. Το Γεωργίτσι, κτισμένο σαν αετοφωλιά, περιβάλλεται από πλατάνια, καρυδιές και κασταvιές, με βρύσες που τρέχουν ακατάπαυστα και το φημισμένο αιωνόβιο πλατάνι που στεφανώνει την πλατεία του Αγίου Αθανασίου. Τα ιστορικά χωριά Πελλάνα και Λογκανίκος προσθέτουν το δικό τους κεφάλαιο στη διήγηση.

Η οδική αρτηρία που διασχίζει τον Ταΰγετο συνδέοντας τη Σπάρτη με την Καλαμάτα παρέχει μαγευτικές εικόνες, ενώ στα όρια με τη γειτονική Μεσσηνία, το ορειβατικό πάρκο Λαγκαδάς προσκαλεί τους λάτρεις της φύσης.

Δύο βυζαντινά θαύματα

Πέντε χιλιόμετρα από την πόλη, στις πλαγιές του Ταΰγέτου, ο Μυστράς στέκεται σιωπηλός, ατενίζοντας τα νερά του Ευρώτα. Αυτή η καταρρακωμένη βυζαντινή πολιτεία, κατά την περίοδο της μεγαλοπρέπειάς της, λειτουργούσε ως πνευματικό και πολιτιστικό επίκεντρο, προσελκύοντας σοφούς, δημιουργούς και μελετητές. Το 1400 μ.Χ., ο Γεώργιος Πλήθων, γνωστός και ως Γεμιστός, εγκαινίασε εδώ τη διάσημη φιλοσοφική του σχολή. Παρά τη φθορά των αιώνων, τα οχυρά, το παλάτι των ηγεμόνων, οι αρχοντικές κατοικίες, τα μοναστικά συγκροτήματα και οι εκκλησιαστικοί ναοί διασώζονται αξιοσημείωτα, μεταφέροντας τον επισκέπτη σε μια άλλη εποχή.

Αντίθετα, η Μονεμβασιά κατάφερε να αψηφήσει τη φθορά του χρόνου και παραμένει μια από τις πλέον διατηρημένες και ζωντανές οχυρωμένες πόλεις της χώρας. Συνδεδεμένος με τη στεριά μέσω λεπτής λωρίδας γης, με μοναδική είσοδο όπως υπαινίσσεται και το όνομά του (μόνη εμβασία) ο ερυθρός βράχος προσκαλεί να ζήσετε ένα παραμύθι: πλακόστρωτα σοκάκια, βυζαντινοί ναοί, κατοικίες με κεραμίδια και πλακόστρωτες αυλές που κοιτάζουν τη θάλασσα, στενά μονοπάτια που πλέκουν τον ιστό της πόλης. Σε αυτό το σταυροδρόμι Μεσαίωνα και Βυζαντίου, τα ίδια προϊόντα κρασί, λάδι, μετάξι που τροφοδοτούσαν τις δυτικές αγορές κατά τους μεσαιωνικούς χρόνους εξακολουθούν να απολαμβάνονται.

Βουνά και θάλασσα

Σε εύλογη απόσταση, τα Σπήλαια του Διρού προσφέρουν ένα υπόγειο ταξίδι σε κόσμο χρωμάτων και μορφών, με ιστορία που χάνεται στα βάθη του χρόνου.

Ο Ταΰγετος παρουσιάζει κάποιες από τις πιο εντυπωσιακές ορειβατικές και πεζοπορικές διαδρομές. Το βουνό διαθέτει υποδειγματική σήμανση μονοπατιών, προσβάσιμη ακόμα και για λιγότερο έμπειρους πεζοπόρους. Για τους αναρριχητές, η Λαγκάδα φιλοξενεί αναρριχητικό πεδίο με τέσσερις μικρές ορθοπλαγιές αθλητικών διαδρομών. Ορειβατικό καταφύγιο λειτουργεί στη θέση Βαρβάρα, σε υψόμετρο χίλια εξακόσια μέτρα, περίπου δώδεκα χιλιόμετρα μετά το χωριό Ανώγεια.

Ο Πάρνωνας συνιστά βοτανικό παράδεισο με εκατοντάδες είδη της ελληνικής χλωρίδας και πλούσια πανίδα είτε μόνιμους κατοίκους είτε διερχόμενους μετανάστες στο ετήσιο ταξίδι τους. Η κορυφή Μεγάλη Τούρλα (1.935 μέτρα) προσεγγίζεται από τον Άγιο Πέτρο Κυνουρίας μέχρι το καταφύγιο στην Αρνόμουσγα (1.450 μέτρα) με όχημα σε απαιτητικό δρόμο, και από εκεί με πεζοπορία δύο ωρών στην κορυφή.

Τους θερινούς μήνες, η Λακωνία αποκαλύπτει τις ακτές της: μικρές αλλά γραφικές αμμουδιές που εκτείνονται κατά μήκος δύο μεγάλων κόλπων, του Λακωνικού και του Μεσσηνιακού. Σε απόσταση σαράντα πέντε λεπτών από την πρωτεύουσα, η παραλία Μαυροβουνίου απλώνεται για πέντε χιλιόμετρα με κρυστάλλινα νερά, προσφέροντας χώρο παρά τη δημοτικότητά της. Εξίσου κοντά βρίσκεται το Βαθύ, μια άλλη παραλία με καθαρά νερά. Αρχάγγελος, Πλύτρα, Ελιά και Κυανή Ακτή συμπληρώνουν τις επιλογές προς τον Λακωνικό κόλπο.

Η Λακωνία δεν είναι απλώς ένας προορισμός, είναι μια συνέχεια, ένα ζωντανό αρχείο όπου κάθε πέτρα, κάθε μονοπάτι, κάθε κύμα κουβαλά το βάρος της ιστορίας χωρίς να χάνει την ομορφιά του παρόντος. Εδώ, στη γη που γέννησε τον μύθο της σπαρτιατικής αντοχής, ο σύγχρονος ταξιδιώτης ανακαλύπτει ότι η πραγματική δύναμη δεν βρίσκεται στην άρνηση του χρόνου, αλλά στην αποδοχή του—στο να αφήσεις τους αιώνες να σε διδάξουν ότι ό,τι αξίζει να θυμάται κανείς δεν χάνεται ποτέ πραγματικά. Απλώς αλλάζει μορφή, όπως η Λακωνία ίδια, που από βασίλειο πολεμιστών έγινε καταφύγιο όσων αναζητούν κάτι πιο βαθύ από έναν απλό προορισμό διακοπών.

Πηγή: tornosnews.gr