Γαλαξίδι: 206 χιλιόμετρα από την Αθήνα, εκατό χρόνια πίσω στην ιστορία

03 Μαρ Γαλαξίδι: 206 χιλιόμετρα από την Αθήνα, εκατό χρόνια πίσω στην ιστορία

Η ναυτική κωμόπολη της Φωκίδας έχει χαρακτηριστεί διατηρητέος οικισμός από το 1978. Αυτό φαίνεται σε κάθε βήμα.

Φεύγεις από την Αράχωβα και αρχίζεις να κατηφορίζεις τη Φωκίδα. Από τους Δελφούς και κάτω, ο Κορινθιακός μπαίνει σταδιακά στο κάδρο, απέναντί σου η Πελοπόννησος, γύρω σου ατέλειωτοι ελαιώνες. Όταν φτάνεις στην Ιτέα, το Γαλαξίδι είναι 2 χιλιόμετρα μακριά. Η παραλιακή διαδρομή που τα ενώνει είναι από μόνη της λόγος για να σταματάς και να κοιτάς.

Η πόλη που έμεινε στον χρόνο

Μέχρι το 1963, το Γαλαξίδι δεν είχε χερσαία σύνδεση με τον υπόλοιπο κόσμο. Ο δρόμος Ιτέας-Ναυπάκτου τελείωσε εκείνη τη χρονιά. Πριν απ’ αυτό, η επικοινωνία γινόταν μόνο με βάρκες. Αυτή η απομόνωση, σε συνδυασμό με την ανακήρυξή του σε διατηρητέο οικισμό, κράτησε την αρχιτεκτονική του αναλλοίωτη.

Τα λιθόστρωτα δρομάκια από το λιμάνι οδηγούν δίπλα από πετρόκτιστα αρχοντικά με βοτσαλωτές αυλές, τα λεγόμενα «αγλιά» των παλιών καπεταναίων. Μερικά κτήρια έχουν μείνει ακέραια: το Δημαρχείο στο κτήριο Τσαλαγγύρα, το Παρθεναγωγείο του 1880 που λειτούργησε ως σχολείο θηλέων ως το 1929, το Μπουρζέικο. Ορισμένα αρχοντικά λειτουργούν πλέον ως ξενώνες. Αν μείνεις σε κάποιο, ξυπνάς κάτω από κοκκινωπές κεραμοσκεπές και βγαίνεις σε ανεμοδαρμένα μπαλκόνια.

Τριακόσια πλοία και μετά η σιωπή

Στο δεύτερο μισό του 19ου αιώνα, το Γαλαξίδι διέθετε 300 πλοία. Τα γαλαξιδιώτικα ιστιοφόρα έφταναν ως το Λιβόρνο, τη Μασσαλία, τη Μαύρη Θάλασσα, τον Δούναβη, την Αγγλία. Ιδρύθηκε Ναυτικό Σχολείο, πολλαπλασιάστηκαν τα ναυπηγεία, σε κάθε μεγάλο ευρωπαϊκό λιμάνι υπήρχε Γαλαξιδιώτης ναυτιλιακός πράκτορας. Μετά ήρθαν τα ατμόπλοια και η Διώρυγα της Κορίνθου. Η πόλη δεν προλάβαινε πια να ανταποκριθεί. Η παρακμή ήταν γρήγορη.

Σήμερα αυτή η ιστορία ζει στο Ναυτικό Ιστορικό Μουσείο το πρώτο του είδους στην Ελλάδα, σε κτίριο του 1870. Χάρτες, ακρόπρωρα, ημερολόγια καταστρώματος, υδατογραφίες ιστιοφόρων. Και το χειρόγραφο «Χρονικό του Γαλαξιδίου» που έγραψε το 1703 ο ιερομόναχος Ευθύμιος.

Τρία πράγματα που δεν παραλείπεις

Στην Αγία Παρασκευή (1667), κοίτα κάτω στο μαρμάρινο δάπεδο: ο καπετάνιος Ηλίας Σκούρτης σκάλισε το 1911 έναν ζωδιακό κύκλο με τους 12 μήνες. Μια οπή στη στέγη αφήνει κάθε μεσημέρι στις 12:00 τον ήλιο να πέφτει ακριβώς πάνω στην τρέχουσα ημερομηνία. Ηλιακό ρολόι χτισμένο σε εκκλησία, δεν το βλέπεις κάθε μέρα.

Στο λιμάνι Χηρόλακα βρίσκεται το Διεθνές Μνημείο της Γυναίκας του Ναυτικού του γλύπτη Κώστα Ανανίδα. Μια γυναίκα με μαντήλι και παιδιά κοιτούν τη θάλασσα. Ο Χηρόλακας πήρε το όνομά του από τις γυναίκες που έμεναν χήρες επειδή ο άντρας τους δεν γύριζε. Και το «Καφφενείον ο Θεµιστοκλής» (Ακτή Οιάνθης 55), ισόγειο, τέλη 19ου αιώνα, ανακηρυγμένο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού. Πίνεις καφέ όπως παλιά.

Παραλίες και φαγητό

Καμία παραλία εδώ δεν έχει ασχημα νερά. Από την οργανωμένη Προφήτης Ηλίας ως τις Παραλίες Βόιδακα που φτάνεις με τα πόδια, επιλέγεις ανάλογα με πόση ησυχία θέλεις.

Για φαγητό, στον Μπεμπέλη (Νικολάου Μάμα 20-22, 22650-41677) δοκίμασε τα κελέμια, κρεμμύδια γεμιστά με κιμά και ρύζι, το παραδοσιακό πιάτο της περιοχής. Στη Μαρίτσα (Πέρα Πάντα, 22650-41059) έχεις 30 χρόνια εμπειρίας σε φρέσκο ψάρι και κριθαρότο με θαλασσινά. Και στο Κονάκι (Μ. Νικολάου 42) θα βρεις το ραβανί με ρύζι που φτιάχνουν μόνο εδώ.

Πηγή: tornosnews.gr