Ιωάννινα: η πόλη της λίμνης και του Κάστρου

15 Οκτ Ιωάννινα: η πόλη της λίμνης και του Κάστρου

Τα Γιάννενα είναι η μεγαλύτερη πόλη της Ηπείρου και από τις πιο συνηθισμένες αποδράσεις των Ελλήνων, όποια εποχή κι αν είναι. Οι περισσότεροι έρχονται για διήμερο ή τριήμερο. Αυτό φτάνει για την πόλη, αλλά όχι για το Ζαγόρι και την υπόλοιπη Ήπειρο, που βρίσκονται λίγο πιο πέρα. Αν μπορείς, κράτα τέσσερις μέρες. Στο Κάστρο στέκονται ακόμη τα τζαμιά και ο τάφος του Αλή Πασά, και λίγα στενά πιο κάτω οι φοιτητές του πανεπιστημίου γεμίζουν τα τσιπουράδικα ως αργά τη νύχτα. Αν ξυπνήσεις νωρίς ένα πρωινό του φθινοπώρου ή του χειμώνα, θα δεις την ομίχλη να σκεπάζει την Παμβώτιδα, και από την όχθη δεν θα φαίνεται ούτε το Νησί.

Μια πρώτη βόλτα στο κέντρο

Ξεκίνα από το Ρολόι, στο πάρκο δίπλα στην πλατεία Δημοκρατίας, και περπάτα ως τα Λιθαρίτσια. Εκεί σώζονται κτίρια από το συγκρότημα που έχτισε ο Αλή Πασάς για τον γιο του, τον Βελή, και το φρούριο των Λιθαριτσίων έχει καφέ-εστιατόριο με θέα όλη την πόλη. Κατέβα μετά την Αβέρωφ, με τα μαγαζιά με τα ασημικά και τα είδη λαϊκής τέχνης, και θα βγεις στην πλατεία Μαβίλη, πάνω στη λίμνη.

Το βράδυ, το κέντρο μαζεύεται στην Ανεξαρτησίας και στα στενά της. Εκεί βρίσκονται τα περισσότερα τσιπουράδικα, και οι παλιές στοές, όπως η Στοά Λούλη, έχουν γεμίσει μαγαζιά για φαγητό και ποτό. Αν σε ενδιαφέρει η αρχιτεκτονική, ψάξε την Καπλάνειο Σχολή, που υπήρξε σημαντικό κέντρο ελληνικής παιδείας επί Οθωμανών, και τα αρχοντικά του 19ου αιώνα που σώζονται στη γύρω περιοχή.

Το Κάστρο

Η παλιά πόλη μέσα στα τείχη είναι το πρώτο που πρέπει να δεις. Χτίστηκε στα βυζαντινά χρόνια πάνω στην όχθη της λίμνης, κατοικείται χωρίς διακοπή ως σήμερα, και έχει δύο εσωτερικές ακροπόλεις. Στη βορειοανατολική, μετά την εβραϊκή συνοικία και τη συναγωγή, φτάνεις στο τέμενος του Ασλάν Πασά. Σήμερα στεγάζει το Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο, ενώ γύρω του σώζονται ο μενδρεσές, η βιβλιοθήκη και τα λουτρά.

Η νοτιοανατολική ακρόπολη, το Ιτς Καλέ, ήταν η έδρα του Αλή Πασά. Από το 1787 ως το 1822, από εδώ κυβερνούσε ένα σχεδόν αυτόνομο κράτος που έφτανε ως την Αλβανία. Θα δεις το Φετιχιέ τζαμί και δίπλα του τον τάφο του, κάτω από ένα σιδερένιο κιγκλίδωμα. Στον ίδιο χώρο βρίσκονται το Βυζαντινό Μουσείο και, στον δυτικό προμαχώνα, το Μουσείο Αργυροτεχνίας.

Η λίμνη με τα πόδια ή με ποδήλατο

Η Παμβώτιδα είναι από τις παλαιότερες λίμνες της Ευρώπης και ανήκει στο δίκτυο Natura 2000. Μέσα στον χρόνο φιλοξενεί περίπου 170 είδη πουλιών. Ο παραλίμνιος δρόμος γύρω από το Κάστρο είναι η βόλτα των Γιαννιωτών. Αν νοικιάσεις ποδήλατο από την πόλη, συνέχισε προς την Ανατολή και την Κατσικά. Εκεί ο πεζόδρομος αφήνει πίσω τις πολυκατοικίες και περνάει από καλαμιώνες και ξύλινα γεφυράκια.

Η λίμνη έχει και τον θρύλο της. Η κυρα-Φροσύνη, κατά την παράδοση, πνίγηκε εδώ με διαταγή του Αλή Πασά, αφού απέκρουσε τις προτάσεις του.

Το Νησί

Τα καραβάκια φεύγουν όλη μέρα από το μικρό λιμανάκι κάτω από το Κάστρο, και η διαδρομή κρατάει λίγα λεπτά. Στο Νησί μένουν λίγοι μόνιμοι κάτοικοι, κυρίως ψαράδες και ταβερνιάρηδες, και ο οικισμός γυρίζεται εύκολα με τα πόδια. Στις ταβέρνες θα βρεις χέλια, βατραχοπόδαρα και καραβίδες της λίμνης.

Πίσω από τη μονή του Αγίου Παντελεήμονα, όπου σκοτώθηκε ο Αλή Πασάς τον Ιανουάριο του 1822, λειτουργεί το Μουσείο Αλή Πασά και Επαναστατικής Περιόδου. Ανάμεσα στα εκθέματα είναι ένα επίχρυσο καριοφίλι, το τσιμπούκι του, μήκους 1,62 μέτρων, και ένα μεταξωτό φόρεμα της κυρα-Βασιλικής. Μη φύγεις χωρίς να μπεις σε ένα τουλάχιστον από τα μοναστήρια. Η μονή των Φιλανθρωπηνών, του 13ου αιώνα, έχει τις πιο σημαντικές τοιχογραφίες. Εκτός από αυτή, υπάρχουν η μονή Στρατηγοπούλου, από την ίδια περίοδο, και η Παναγία Ελεούσα, του 16ου αιώνα.

Μουσεία

Το Αρχαιολογικό Μουσείο, στα Λιθαρίτσια, καλύπτει την Ήπειρο από την Παλαιολιθική εποχή ως την ύστερη αρχαιότητα. Η αίθουσα της Δωδώνης, με τα μολύβδινα ελάσματα όπου οι πιστοί χάραζαν τις ερωτήσεις τους προς το μαντείο, αξίζει από μόνη της την επίσκεψη.

Αν σε ενδιαφέρει η νεότερη τέχνη, η Δημοτική Πινακοθήκη στεγάζεται στο νεοκλασικό αρχοντικό Πυρσινέλλα. Για λαογραφία, πήγαινε στο Λαογραφικό Μουσείο Κώστα Φρόντζου, στη Μιχαήλ Αγγέλου.

Έξω από την πόλη υπάρχουν δύο ακόμη μουσεία. Το πρώτο είναι το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεόδωρου Παπαγιάννη, στο Ελληνικό, το χωριό του γλύπτη. Το δεύτερο είναι το Μουσείο Κέρινων Ομοιωμάτων Παύλου Βρέλλη, 14 χιλιόμετρα από το κέντρο, με σκηνές από την ελληνική ιστορία.

Το γιαννιώτικο ασήμι

Η αργυροτεχνία στα Γιάννενα έχει ρίζες αιώνων, και ακόμη λειτουργούν δεκάδες εργαστήρια. Πριν αγοράσεις κάτι στην Αβέρωφ ή στο Νησί, πέρνα από το Μουσείο Αργυροτεχνίας του Πολιτιστικού Ιδρύματος Πειραιώς στο Ιτς Καλέ. Θα δεις κοσμήματα, εκκλησιαστικά σκεύη και οπλισμό, και θα μάθεις πώς το γιαννιώτικο ασήμι έφτανε ως την Αυστρία και τη Ρωσία. Εργαστήρια και πωλητήριο θα βρεις επίσης στο Κέντρο Παραδοσιακής Χειροτεχνίας, στη λεωφόρο Αρχιεπισκόπου Μακαρίου.

Το Σπήλαιο Περάματος

Πέντε χιλιόμετρα από την πόλη, κάτω από τα σπίτια του Περάματος, βρίσκεται ένα από τα πιο πλούσια σε σταλακτίτες σπήλαια της χώρας. Το ανακάλυψαν κάτοικοι του χωριού που έψαχναν καταφύγιο από τους βομβαρδισμούς το 1940. Η ξενάγηση κρατάει περίπου 45

λεπτά και η θερμοκρασία μέσα μένει σταθερή, γύρω στους 18 βαθμούς, όλο τον χρόνο. Βγαίνοντας, ανέβα στις Λιγκιάδες, στα 900 μέτρα, για καφέ με θέα όλο το λεκανοπέδιο και τη λίμνη.

Εκδρομές

Μέσα σε μιάμιση ώρα με το αυτοκίνητο φτάνεις σε μερικά από τα ωραιότερα χωριά της Ελλάδας. Τα Ζαγοροχώρια είναι η Βίτσα, το Μονοδένδρι, τα δύο Πάπιγκα, η Αρίστη, το Τσεπέλοβο και ο Βίκος, με πέτρινα σπίτια και καλντερίμια. Από το 2023 είναι μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως πολιτιστικό τοπίο. Λίγο βορειότερα, η Κόνιτσα κοιτάζει τη χαράδρα του Αώου.

Βορειοανατολικά βρίσκεται το Μέτσοβο, με τα κρασιά και το καπνιστό μετσοβόνε. Ανατολικά απλώνονται τα Τζουμερκοχώρια, πιο απομονωμένα από το Ζαγόρι. Το Συρράκο και οι Καλαρρύτες κοιτάζονται απέναντι, με το φαράγγι του ποταμού ανάμεσά τους.

Είκοσι περίπου χιλιόμετρα νότια της πόλης βρίσκεται η Δωδώνη, με το μαντείο του Δία και το θέατρο του 3ου αιώνα π.Χ. Αν είναι καλοκαίρι και θέλεις θάλασσα, η Πάργα απέχει περίπου μιάμιση ώρα προς τα νοτιοδυτικά.

Περπάτημα, ποτάμια, κουπί

Η κλασική διαδρομή στη χαράδρα του Βίκου ξεκινά από το Μονοδένδρι και καταλήγει στο χωριό Βίκος. Θέλει σχεδόν μια ολόκληρη μέρα, αλλά μπορείς να περπατήσεις και ένα κομμάτι της ή να ξεκινήσεις από τα Πάπιγκα ή το Καπέσοβο. Ο Βοϊδομάτης, με τα παγωμένα, κρυστάλλινα νερά του, είναι το ποτάμι για rafting, συνήθως από τη γέφυρα της Αρίστης ως τη γέφυρα της Κλειδωνιάς. Στη λίμνη Αώου κάνεις καγιάκ και κανό με φόντο την Πίνδο. Στον Αχέροντα, κοντά στην Πάργα, θα βρεις river trekking, rafting και ιππασία, με επιλογές κατάλληλες και για παιδιά.

Τι θα φας

Η Ήπειρος είναι τόπος κτηνοτρόφων, και αυτό φαίνεται στο τραπέζι της. Θα βρεις αρνί, κατσίκι, τυριά και κυρίως πίτες με λεπτό φύλλο και γέμιση ανάλογα με την εποχή: χόρτα, πράσο, τυρί, κοτόπουλο. Στο Νησί θα φας τα ψάρια της λίμνης και στα βουνά πέστροφα. Το πρωί ξεκίνα με γιαννιώτικη μπουγάτσα και το απόγευμα με σιροπιαστά, σαραγλί ή μπακλαβά, από τα παλιά ζαχαροπλαστεία της πόλης. Το βράδυ, τσίπουρο και μεζέδες στην Ανεξαρτησίας.

Πηγή: tornosnews.gr