Άγριο, ελεύθερο και βιώσιμο: Οδηγός για την Τήλο

22 Μάι Άγριο, ελεύθερο και βιώσιμο: Οδηγός για την Τήλο

Αναρτήθηκε 09:17ωρ σε Σας προτείνουμε από grvisit.com 0 Σχόλια

Η Τήλος είναι ένα μικρό νησί ανάμεσα στην Κω και τη Ρόδο στα Δωδεκάνησα , με πληθυσμό περίπου 500 μόνιμους κατοίκους . Σύμφωνα με τη μυθολογία, πήρε το όνομά του από τον Τήλο, τον γιο της Αλίας, αδελφής του Ήλιου. Ο μύθος λέει ότι όταν η Αλία αρρώστησε, η Τήλος ήρθε σε αυτό το νησί για να μαζέψει βότανα για να τη γιατρέψει. Μόλις ανάρρωσε, έχτισε εδώ έναν ναό προς τιμή του θεού Απόλλωνα.

Πρωτεύουσα της Τήλου είναι το Μεγάλο Χωριό , το λιμάνι λέγεται Λιβάδια και υπάρχουν άλλοι δύο οικισμοί: η Έριστος και ο Άγιος Αντώνιος. Υπάρχουν πολλά σημεία αρχαιολογικού και θρησκευτικού ενδιαφέροντος, όπως το παρεκκλήσι της Παναγίας της Πολίτισσας , που χρονολογείται από το 1879 και απέχει μόλις 2,5 χιλιόμετρα από το λιμάνι, καθώς και ο εγκαταλελειμμένος οικισμός της Γέρας, όπου μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οι κάτοικοι του Μικρού Χωριού διατηρούσαν εποχικά καταφύγια. ζούσαν ενώ καλλιεργούσαν στα καλοκαιρινά χωράφια.

Την τελευταία δεκαετία, η Τήλος προσπαθεί να καθιερωθεί ως πρότυπο βιώσιμου τουρισμού. Έγινε γνωστό ως το πρώτο «πράσινο» νησί της Μεσογείου παρέχοντας στους κατοίκους του ενέργεια που προέρχεται αποκλειστικά από ανανεώσιμες πηγές. Το νησί φιλοξενεί μια ενιαία ανεμογεννήτρια, που βρίσκεται σε μια απομακρυσμένη τοποθεσία στο ακρωτήριο Akri Punta , και ένα μικρό φωτοβολταϊκό πάρκο. Η Τήλος έγινε επίσης το πρώτο νησί στον κόσμο που κατάργησε τις χωματερές. Αντίθετα, έχει εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα διαχείρισης απορριμμάτων, το Just Go Zero Tilos. Αυτή η πιο φιλική προς το περιβάλλον προσέγγιση, σε συνδυασμό με την ποικιλία των προσφερόμενων δραστηριοτήτων, όπως η πεζοπορία και η παρατήρηση πουλιών, καθώς και οι όμορφες παραλίες της, καθιστούν την Τήλο συναρπαστικό καλοκαιρινό προορισμό και πρότυπο βιώσιμου τουρισμού.

© Μιχαήλ Παππάς

ΒΟΛΤΕΣ ΣΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΧΩΡΙΟ

Με βυζαντινά ξωκλήσια, εγκαταλειμμένους οικισμούς και ένα διασταυρούμενο δίκτυο από παλιούς πέτρινους τοίχους, η Τήλος είναι γεμάτη εκπλήξεις. ίσως κανένα δεν είναι πιο γοητευτικό από το κεντρικό του χωριό. Τα πουλιά κελαηδούν στα κλαδιά της συκιάς και των αρωματικών λεμονιών που σκιάζουν τις γραφικές αυλές. Τα δαιδαλώδη σοκάκια του χωριού είναι συχνά αρκετά φαρδιά για να περάσουν δύο άτομα . Σε όλους τους δρόμους, υπάρχουν ασβεστωμένοι τοίχοι και χρωματιστές πόρτες και σκαλοπάτια πλαισιωμένα από βουκαμβίλιες, και μερικές φορές συναντάς ένα αγριόγιδο ακριβώς εδώ στο χωριό. Ένα τμήμα του αρχαίου τείχους του οικισμού, που χρονολογείται από το πρώτο μισό του 4ου αιώνα π.Χ., είναι ακόμα ορατό. στην Τήλο, το παρελθόν ζει στο παρόν.

Το Μεγάλο Χωριό είναι χτισμένο αμφιθεατρικά στη δυτική πλαγιά του βουνού του Αγίου Στεφάνου , κάτω από το μεσαιωνικό κάστρο της Μεσσαριάς, ένα από τα επτά κάστρα του νησιού. Μέσα στα τείχη του κάστρου βρισκόταν κάποτε ο αρχαίος ναός του Διός Πολιέα και της Αθηνάς Πολιάδος, ενώ σήμερα εδώ βρίσκεται η εκκλησία του Ταξιάρχη . Η πρόσβαση στο κάστρο μέσω του μονοπατιού θα διαρκέσει περίπου μισή ώρα. το μονοπάτι διασχίζει τον αρχαίο οικισμό που χρονολογείται από την Κλασική και την Ελληνιστική περίοδο. «Τα σπίτια της δωρικής πόλης του 4ου αιώνα π.Χ. χτίστηκαν ψηλότερα στις πλαγιές από τα σπίτια που βλέπουμε σήμερα. Είχαν ως επί το πλείστον ορθογώνιο σχήμα και χτίστηκαν πάνω σε μεγάλες δεξαμενές που μάζευαν το νερό της βροχής», εξηγεί η αρχιτέκτονας Seva Vasilara, η οποία έχει αναπαλαιώσει πάνω από 25 παραδοσιακές κατοικίες στην Τήλο.

Η πανέμορφη πλακόστρωτη πλατεία, δίπλα στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ και το Παλιό Δημαρχείο, βρίσκεται στην καρδιά του χωριού, αλλά καθώς αρχίζει το ηλιοβασίλεμα, ίσως είναι καλύτερο να κατευθυνθείτε προς την εκκλησία της Παναγίας για να θαυμάσετε τη θέα μέχρι την Έριστο .

Ταβέρνα «Το Δελφίνι».© Μιχαήλ Παππάς

ΑΓΙΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΓΙΑ ΤΟΠΙΚΟ ΜΕΖΕ

Στο ψαροχώρι του Αγίου Αντωνίου, στο βόρειο τμήμα του νησιού, θα συναντήσετε ένα πλήρως εξοπλισμένο γαλακτοκομείο που βρίσκεται σε ένα κοντέινερ! Το γαλακτοκομείο Irinna χρησιμοποιεί κατσικίσιο γάλα για την παραγωγή τυριών όπως το θαλασσοτύρι , ένα φρέσκο τυρί βυθισμένο σε αλμυρό νερό για 24 ώρες και άλλα προϊόντα. Στην ακτή, θα βρείτε ένα αρχαίο νεκροταφείο που χρονολογείται από το 655-657 π.Χ., με απολιθωμένους σκελετούς ακόμα ορατούς κάτω από το νερό. Στην άκρη του οικισμού, η Ελένη Καμμά σερβίρει θαλασσινούς μεζέδες και σπιτικά πιάτα τα τελευταία 35 χρόνια στην ταβέρνα «Το Δελφίνι» .

Παστώνει κάπαρη, ετοιμάζει τη δική της φάβα, τηγανίζει ψάρια που αλιεύονται την ίδια μέρα και φτιάχνει το φημισμένο κατσίκι Τήλου μαγειρεμένο σε λαδόκολλα . Για κάτι γλυκό μετά το δείπνο, κατευθυνθείτε στο γειτονικό καφέ, «Ο Γιαλός», για να απολαύσετε τον εξαιρετικό ελληνικό καφέ και τα χειροποίητα γλυκά όπως το γαλακτομπούρεκο, μια απόλαυση πλούσια σε κρέμα. Αυτό είναι ένα πολύ χαλαρωτικό μέρος και τα δέντρα προσφέρουν άφθονη σκιά, ώστε να μπορείτε να έρθετε εδώ και κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Ηλιοβασίλεμα στον Άγιο Παντελεήμονα © Μιχαήλ Παππάς

ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ

Χτισμένη σε μια ερημική πλαγιά του λόφου Κριάλλου στο βορειοδυτικό τμήμα της Τήλου, η Μονή του Αγίου Παντελεήμονα ιδρύθηκε το 1470 από τον μοναχό Ιωνά και ανακαινίστηκε το 1703 . Η αυλή του, που περιβάλλεται από πανύψηλα κυπαρίσσια και γέρικα πλατάνια, είναι στρωμένη με ένα υπέροχο ασπρόμαυρο μωσαϊκό από βότσαλο. Το κτιριακό συγκρότημα, με τον πέτρινο πύργο, τις χαμηλές πόρτες και τα στενά δρομάκια, θυμίζει μικρή ακρόπολη. Όπως μαρτυρούν τα σημάδια από σφαίρες στην εξωτερική επιμεταλλωμένη πόρτα, το μοναστήρι δεχόταν συχνά επίθεση από πειρατές. οικονομικά ανεξάρτητο και με νερόμυλο, ελαιοτριβεία και μαντρί, ήταν δελεαστικός στόχος.

Το ξύλινο τέμπλο του δημιουργήθηκε το 1714 , ενώ η τοιχογραφία του Χριστού Παντοκράτορα στον τρούλο και η τοιχογραφία της Αγίας Τριάδας στην εσωτερική αψίδα χρονολογούνται από το 1776. Σε υψόμετρο 270 μέτρων, προσφέρει θέα στη Νίσυρο και την Κω. Καθώς ο ήλιος δύει, η ομίχλη που σχηματίζεται γύρω από τη Νίσυρο στο βάθος κάνει να φαίνεται σαν το νησί να επιπλέει στον αέρα. Να είστε προσεκτικοί όταν οδηγείτε στη γειτονιά του μοναστηριού. ο δρόμος στρίβει και στροφές και είναι γνωστό ότι συμβαίνουν κατολισθήσεις.

© Μιχαήλ Παππάς

ΠΙΝΟΝΤΑΣ ΜΕ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ

Ο χρόνος σταμάτησε για πάντα στο Μικρό Χωριό το 1957. Τότε απομακρύνθηκε και ο τελευταίος κάτοικος του μεσαιωνικού οικισμού και παραμένει εντελώς εγκαταλελειμμένος μέχρι σήμερα. Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, η φτώχεια και η ξηρασία ώθησαν τον πληθυσμό της, κάποτε 700 κατοίκους, προς τη Λιβαδειά. Καθώς έφευγαν, πήραν μαζί τους τμήματα από τις στέγες και τα κουφώματα, γιατί η ξυλεία ήταν σπάνια. Ήταν όλοι είτε γεωργοί είτε κτηνοτρόφοι είτε και τα δύο και πολλοί από αυτούς δούλευαν σε εύφορα χωράφια που ανήκαν σε κατοίκους του Μεγάλου Χωριού. Τα σπίτια τους στο Μικρό Χωριό ήταν, ως επί το πλείστον, μονόχωρες, καθώς πήγαιναν σπίτι μόνο για ύπνο. Το άδειο χωριό είναι η τοποθεσία ενός από τα πιο αξιοσημείωτα παρεκκλήσια από τα 125 τέτοια κτίρια που είναι διάσπαρτα σε όλο το νησί. το αναστηλωμένο παρεκκλήσι της Τιμίας Ζώνης, με τη σπάνια τοιχογραφία του Αγίου Χριστόφορου του Κυνοκεφάλου («Σκυνοκέφαλος»). Όταν πέφτει η νύχτα, η ζωή επιστρέφει στον οικισμό, έστω και μόνο για το βράδυ, καθώς οι θαμώνες του Mikro Horio Bar μαζεύονται για να πιουν ένα ήσυχο ποτό. Με τον χαμηλό φωτισμό και το ήρεμο σκηνικό, φαίνεται σαν να βρίσκεστε σε πλατό ταινίας.

© Μιχαήλ Παππάς

ΝΑΝΟΙ ΕΛΕΦΑΝΤΕΣ

Πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια, η περιοχή που είναι τώρα διάσπαρτη με τα νησιά του Αιγαίου ήταν μια ενιαία χερσαία ύλη που ονομαζόταν Αιγείδα . Προτού η άνοδος της στάθμης της θάλασσας δημιουργήσει το νησιωτικό αρχιπέλαγος που γνωρίζουμε σήμερα, κοπάδια ζώων μπορούσαν να μετακινηθούν μέσω της ξηράς γέφυρας μεταξύ Ευρώπης και Ασίας. Στο Σπήλαιο του Χαρκαδιού στην Τήλο, ανακαλύφθηκαν το 1971 15.000 οστά από 100 νάνους ελέφαντες , το τελευταίο του είδους τους στην Ευρώπη. Αυτά τα θηλαστικά, που έφτασαν σε ύψος 170 εκατοστών, έφτασαν πριν από περίπου 45.000 χρόνια. εξαφανίστηκαν γύρω στο 2000 π.Χ. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι εκμεταλλεύτηκαν μια πολύ πιο ρηχή θάλασσα για να κολυμπήσουν στο νησί.

Από τα οστά ελαφιών, ελεφάντων και χελωνών που βρέθηκαν στη σπηλιά, η έρευνα δείχνει ότι οι ελέφαντες συνυπήρχαν με ανθρώπους αλλά ότι τα ελάφια είχαν εξαφανιστεί πριν φτάσουν οι ελέφαντες. Στο Παλαιοντολογικό Μουσείο κοντά στο Μεγάλο Χωριό, μπορείτε να θαυμάσετε τα απολιθωμένα οστά αυτών των νάνων ελεφάντων. Το Αρχαιολογικό Μουσείο του νησιού, το οποίο θα φιλοξενεί αντικείμενα, μεταξύ των οποίων χρυσά κοσμήματα, και δείγματα αρχαίων επιγραφών από την Κλασική και την Ελληνιστική περίοδο, αναμένεται να ανοίξει το καλοκαίρι του 2023.

Η Τήλος διαθέτει δίκτυο μονοπατιών για περπάτημα.© Μιχαήλ Παππάς

ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ

Η Τήλος έχει ένα μεγάλο δίκτυο μονοπατιών , μερικά με σήμανση, που εκτείνεται σε όλο το νησί. Οι δώδεκα λόφοι του νησιού είναι γεμάτοι από άγριες ορχιδέες, θαμνόξυλο και κάθε είδους βότανα, το τέλειο έδαφος αναπαραγωγής για περισσότερα από 100 είδη πουλιών, 46 από τα οποία απειλούνται με εξαφάνιση. Ευτυχώς, το κυνήγι έχει απαγορευτεί από το 1993. Στο κατάστημα «Λίγο από όλα» στην κεντρική πλατεία του χωριού Λιβάδια, θα βρείτε έναν χάρτη που δείχνει όλες τις πεζοπορικές διαδρομές του νησιού. Κοστίζει 5 € και περιλαμβάνει πληροφορίες για τα επίπεδα δυσκολίας κάθε πεζοπορίας και χρήσιμες σημειώσεις για τα διάφορα φυσικά χαρακτηριστικά και τα ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία που θα συναντήσετε στη διαδρομή. Η Τήλος δεν έχει ψηλή βλάστηση για να προσφέρει πολλή σκιά, οπότε θα πρέπει να βγείτε έξω νωρίς το πρωί και να φέρετε ένα καπέλο και νερό.

Περπατήσαμε για περίπου μία ώρα από τα Λιβάδια μέχρι τον εγκαταλελειμμένο αγροτικό οικισμό Γέρας. Στο κατάλευκο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη στο δρόμο, συναντήσαμε 20 Γερμανούς πεζοπόρους έτοιμους να κατευθυνθούν στην παραλία Δεσπότης Νερό . Λίγο πιο πάνω κατέβαινε τρέχοντας το βουνό ο personal trainer Ζαφείρης Οικονόμου, γεννημένος και μεγαλωμένος στην Τήλο. «Μου αρέσει να τρέχω στην άκρη της πλαγιάς με θέα στη θάλασσα και την ακτογραμμή», λέει. Το υπαίθριο γυμναστήριο «Street Workout» που δημιούργησε στην παραλία Λιβάδια υποδέχεται ντόπιους και επισκέπτες και λειτουργεί και ως προπονητικός χώρος για ομάδες επαγγελματιών αθλητών από το εξωτερικό.

© Μιχαήλ Παππάς

ΜΠΑΝΙΟ ΜΕ ΠΑΓΩΝΙΑ

Στη βορειοδυτική άκρη του νησιού, τέσσερα χιλιόμετρα από το ψαροχώρι του Αγίου Αντωνίου και πέρα από το Παρεκκλήσι της Καμαριανής , θα βρείτε την Πλάκα , μια μικρή παραλία με κρυστάλλινα νερά και ψιλό βότσαλο ανακατεμένο με άμμο, και ένα ψηλό αρμυρίκι για απόχρωση. Η γαλοπούλα είναι ορατή πέρα από το νερό, και εδώ υπάρχει πυκνή βλάστηση, συμπεριλαμβανομένων ευκαλύπτων, κέδρων και πεύκων. Αυτό το απροσδόκητο μίνι δάσος, όπου περιφέρονται άγρια παγώνια , είναι ιδανικό για καλοκαιρινά πικνίκ και διάβασμα στη σκιά των δέντρων. Τα παγώνια μπορεί, μόλις σε συνηθίσουν, να σε ακολουθήσουν μέχρι την άκρη του νερού. Είναι επίσης ιδανικό μέρος για να απολαύσετε το ηλιοβασίλεμα και είναι ήσυχο. ακόμα και τον Αύγουστο η Πλάκα δεν μαζεύει πλήθος.

ΑΠΟΛΑΥΣΤΙΚΕΣ ΒΟΥΤΙΕΣ

Η Τήλος έχει 19 παραλίες , οι περισσότερες προσβάσιμες μέσω μονοπατιών ή από τη θάλασσα. Ελάχιστοι εξυπηρετούνται? Κάποιες εκτάσεις με ξαπλώστρες θα βρείτε κοντά στη Λιβαδειά. Η εντυπωσιακή Έριστος είναι μια αμμώδης παραλία με βότσαλο στο τέλος της εύφορης κοιλάδας του Μεγάλου Χωριού. Εδώ σταματά το δημοτικό ηλεκτρικό λεωφορείο από τη Λιβαδειά (3€ ανά διαδρομή). Κέδροι και αλμυρίκια προσφέρουν σκιά στους κατασκηνωτές που μαζεύονται κάθε καλοκαίρι. Για να αποφύγετε την πολυκοσμία, ακολουθήστε το μικρό μονοπάτι στην ανατολική πλευρά που οδηγεί σε έναν μικρό κόλπο. Πρέπει να είστε προσεκτικοί στο νερό γιατί τα ρηχά έχουν ολισθηρές πλάκες ψαμμίτη καλυμμένες με φύκια. Περισσότερα γαλάζια νερά θα βρείτε στην άλλη άκρη του νησιού, στη Λήθρα .

Ακολουθήσαμε το λιθόστρωτο μονοπάτι από το Μικρό Χωριό και περάσαμε από αγριοαχλαδιές, αμυγδαλιές και τερεβίνθους (τα τελευταία που χρησιμοποιούνταν στην αρχαιότητα για αρώματα και φάρμακα) πριν φτάσουμε στη μεγάλη βοτσαλωτή παραλία περίπου 30 λεπτά αργότερα. Λίγο πριν τα Λήθρα, περάσαμε από την παραλία Κοκκίνη , κρυμμένη σε έναν μικρό κόλπο με νότιο προσανατολισμό. Το σίδερο στην άμμο δίνει στην παραλία το χαρακτηριστικό κοκκινωπό της χρώμα. Το « κοκκίνη » σημαίνει « κόκκινο». Ίσως τα καλύτερα νερά του νησιού βρίσκονται στη θάλασσα γύρω από το νησάκι Πρασούδα , του οποίου οι κοφτεροί βράχοι προσφέρουν κούρνιες για γλάρους.

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Σε συνεργασία με τον Δήμο Τήλου και με άδεια της Διοικητικής Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, η εταιρεία Polygreen υλοποιεί το έργο Just Go Zero Tilos , ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα κυκλικής διαχείρισης απορριμμάτων. Στόχος της είναι η πλήρης επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση όλων των απορριμμάτων. Μπορείτε να μάθετε περισσότερα στο κέντρο πληροφοριών στην πλατεία Λιβαδειάς και να παραλάβετε μια υφασμάτινη τσάντα για να τη χρησιμοποιήσετε για τις αγορές σας κατά τη διαμονή σας εδώ. Φροντίστε να χωρίσετε τα σκουπίδια σας και να τα τοποθετήσετε στην κατάλληλη σακούλα, όπως ήδη κάνουν όλες οι επιχειρήσεις, τα ιδιωτικά σπίτια και οι κρατικές εγκαταστάσεις στο νησί.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ