Κόνιτσα

30 Νοέ Κόνιτσα

FamTrip : H αποκάλυψη της Κόνιτσας στην Κυπριακή αγορά

 

Πλούσιες εντυπώσεις αποκόμισε κυπριακή αποστολή στην Κόνιτσα

Με στόχο την προβολή της Κόνιτσας, που προσφέρει στους ταξιδιώτες μοναδικές εμπειρίες όλες τις εποχές του χρόνου, ο Δήμος στο πλαίσιο της συνεργασίας του με την εταιρεία CKStrategies, διοργάνωσε ένα ξεχωριστό ταξίδι εξοικείωσης (famtrip) για δημοσιογράφους και ταξιδιωτικούς πράκτορες από την Κύπρο.

Σύμφωνα με δελτίο Τύπου των διοργανωτών, οι 16 δημοσιογράφοι και τουριστικοί πράκτορες, προσκεκλημένοι του Δήμου Κόνιτσας, δήλωσαν εντυπωσιασμένοι τόσο από την πληθώρα και την ποικιλία των δυνατοτήτων που προσφέρει η Κόνιτσα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, όσο και από το εξαιρετικά αναβαθμισμένο ξενοδοχειακό δυναμικό που διαθέτει.

Οι ομορφιές της Κόνιτσας τους εντυπωσίασαν, αφού όπως είπαν, πρόκειται για έναν τόπο «ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους» με αγέρωχα βουνά από τα ψηλότερα ίσως της Ελλάδας και το ανάγλυφο που διαθέτει εκπληκτικό. Η περιοχή έχει τεράστιες περιοχές χαρακτηρισμένες Natura καθώς και το Γεωπάρκο του Βίκου – Αώου.

Όπως αναφέρεται τα ποτάμια, τα πέτρινα γεφύρια, τα Μαστοροχώρια, τα χωριά της πέτρας, το μοναστήρι της Μολυβδοσκέπαστης και η τόσο ξεχωριστή γαστρονομία της περιοχής χάρισε σε όλους εμπειρίες μοναδικές.

Η Κόνιτσα έχει όλα τα δεδομένα, προστίθεται στην ανακοίνωση, να γίνει ο απόλυτος τουριστικός προορισμός και τις 4 εποχές του χρόνου.

Σκοπός της πρωτοβουλίας ήταν να γνωρίσουν οι δημοσιογράφοι και οι τουριστικοί πράκτορες τον τόπο και να καταγράψουν αυτή τους τη εμπειρία στα ΜΜΕ που εκπροσωπούν. Σε ό,τι αφορά τους τουριστικούς πράκτορες, αποκόμισαν μια ολοκληρωμένη γνωριμία των ξενοδοχείων, των εστιατορίων αλλά και των ανθρώπων, προκειμένου να εντάξουν στα προγράμματα εκδρομών τους την Κόνιτσα και τη γύρω περιοχή.

Η πρωτοβουλία αυτή του Δήμου είναι η αρχή εντός προγράμματος ανάπτυξης του τουρισμού και διαμόρφωσης της τουριστικής και γαστρονομικής ταυτότητας της περιοχής. Μια πρωτοπόρα απόφαση του Δήμου να αναδείξει την περιοχή, τη γαστρονομία της, τον εναλλακτικό και τον θρησκευτικό τουρισμό, καταλήγει η ανακοίνωση.

 

Το ξακουστό πέτρινο γεφύρι της Κόνιτσας στοιχείο αναφοράς της περιοχής

Το ξακουστό πέτρινο γεφύρι της Κόνιτσας που χτίστηκε από τον, Πυρσογιαννίτη πρωτομάστορα, Ζιώγα Φρόντζο αποτελεί σημείο αναφοράς για την περιοχή της Κόνιτσας, τα τοπία της οποίας μοιάζουν με παραμύθι.

Ανέπαφο στο χρόνο θεμελιώθηκε πάνω στους δύο απόκρημνους βράχους που ορίζουν το τέλος της χαράδρας του Αώου. Άντεξε τους σφοδρούς αέρηδες και τις προσπάθειες των Οθωμανών Τούρκων να το ανατινάξουν καθώς υποχωρούσαν το 1913. Προειδοποιούσε τους διαβάτες ότι το πέρασμα του γεφυριού ήταν επικίνδυνο με μια μικρή καμπάνα, που χτυπούσε όταν φυσούσε δυνατός άνεμος.

Το ίδιο και η διαδρομή μέχρι να φτάσεις στην περιοχή. Πυκνά δάση, μαγευτικά βουνά, ορμητικά ποτάμια και γραφικά χωριά, συνθέτουν το ποικιλόμορφο τοπίο της αιολικής περιοχής της Κόνιτσας.Φωλιασμένη σε υψόμετρο 600 μέτρων μέσα στην κατάφυτη εμβρυώδη κοιλάδα του σημείου συνάντησης των ποταμών του Αώου, Σαρανταπόρου και Βοϊδομάτη, η Κόνιτσα θεωρείται μια από τις ομορφότερες πόλεις της Ηπείρου.

Την πολυμελή κυπριακή αποστολή τουριστικών πρακτόρων και δημοσιογράφων την υποδέχτηκαν ο Δήμαρχος Κόνιτσας Νικόλαος Εξάρχου, ο αντιδήμαρχος Παιδείας, Πολιτισμού και Τουρισμού Άρης Λαζογιάννης και η Γιάννα Μίτση Ξεναγός Εθνικών Δρυμών. Όπως αναφέρθηκε η Κόνιτσα έχει έντονο το στοιχείο της προσφυγιάς κάτι που ενώνει την περιοχή με την Κύπρο και το εθνικό της πρόβλημα.

Η Γιάννα Μίτση Ξεναγός Εθνικών Δρυμών ανέφερε πως το γεφύρι της Κόνιτσας είναι το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων, ισάξιο με το γεφύρι στα Τζουμέρια στην Πλάκα. Πρόσθεσε πως το γεφύρι έχει σαράντα μέτρα μήκος και είκοσι μέτρα ύψος.

Όπως ανέφερε η κ. Μίτση το συγκεκριμένο γεφύρι φτιάχτηκε το 1870 και ξεκίνησε ένα καλοκαίρι μετά από πολλές απόπειρες να φτιάξουν άλλα γεφύρια τα οποία δεν στέριωσαν στην περιοχή.

Ο κατασκευαστής του όμως ο πρωτομάστορας Κ. Φρόντζος ήξερε το μυστικό φτιάχνοντας το διαγώνια. Βάζοντας μια ξύλινη σκαλωσιά, ξεκίνησε δεξιά και αριστερά με τις πέτρες σιγά σιγά και φτάνοντας μέχρι την τελευταία πέτρα την τριγωνική πέτρα, που λέγεται πέτρα κλειδί που κλειδώνει όλο το γεφύρι.

Είπε ακόμη πως το συνδετικό υλικό που έχουν μέσα οι πέτρες γιατί τότε δεν υπήρχε τσιμέντο, ήταν η άμμος, το ασβέστιο και πολλά αυγά και μαλλιά από τράγο. Αυτό το συνδετικό υλικό το «κουρασάνι» είπε η κ. Μίτση έφερε το αποτέλεσμα.

Ενδεικτικά ανέφερε πως άντεξε πάρα πολλά πράγματα. Οι Τούρκοι φεύγοντας από την περιοχή προσπάθησαν να το ρίξουν και δεν τα κατάφεραν. Πάλι όταν έφυγαν οι Γερμανοί στο Β Παγκόσμιο Πόλεμο επιχείρησαν και αυτοί αλλά μάταια…

Το επίκεντρο του σεισμού το 1976 πρόσθεσε, ήταν ακριβώς στο σημείο του γεφυριού. Ούτε ο σεισμός της κλίμακας περίπου 7 ρίχτερ δεν κατάφερε να το ρίξει.

Η κ. Μίτση εξέφρασε την ικανοποίηση της λέγοντας πως κάθε χρόνο την περιοχή επισκέπτεται το Μετσόβειο Πολυτεχνείο και ελέγχει την στατικότητα του γεφυριού. Πάντα είπε γίνονται μελέτες για την στατικότητα του. Είπε ακόμη πως ακριβώς στη μέση το γεφύρι έχει ένα καμπανάκι το οποίο έχει αλλαχτεί τρεις φορές και που επισημαίνει ότι όταν κτυπά κανένας δεν πρέπει να περάσει απ’ αυτό, αφού από το βάθος της χαράδρας έρχεται πολύ μεγάλος όγκος ανέμων.

Ο κ. Λαζογιάννης σε δηλώσεις του στο ΚΥΠΕ αναφέρθηκε κι αυτός στο ξακουστό πέτρινο γεφύρι που αποτελεί το στολίδι της περιοχής καθώς είναι το ψηλότερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων και είναι κτισμένο το 1870 από τον Πυρσογιαννίτη πρωτομάστορα Ζ. Φρόντζο. Το σκηνικό στο γεφύρι μοιάζει βγαλμένο από παραμύθι πλαισιωμένο από πλούσια φύση, που αφήνει άφωνο ακόμα και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη.Το μονοπάτι, σύμφωνα με τον κ. Λαζογιάννη αποτελεί μια από τις εισόδους στο Παγκόσμιο Γεωπάρκο της Unesco Βίκου – Αώου, διασχίζει τη χαράδρα Αώου και μέσα από μια μαγευτική διαδρομή οδηγεί στη Μονή Στομίου (1776).

Η Κόνιτσα, συνέχισε, είναι ιδανική περιοχή και για τους περιπατητές και τους λάτρεις της ορειβασίας, η ανάβαση στα βουνά του Σμόλικα, του Γράμμου και της Τύμφης θα πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο των επιλογών τους. Επεσήμανε ακόμη πως καθηλωτική εμπειρία αποτελούν οι Δρακόλιμνες με την εκπληκτική ομορφιά τους και τους μύθους που υπάρχου για αυτές. Ακολούθως αναφέρθηκε και στην κοντινή ανάβαση του Αη Θανάση και τον Προφήτη Ηλία, ειδικά κατά την ώρα του δειλινού όπου ο επισκέπτης μπορεί να αγναντέψει όλη την Κόνιτσα με τα ποτάμια και τον κάμπο της.

Ο κ. Λαζογιάννης ανέφερε πως σκοπός τους είναι να κρατήσουν την νεολαία στην Κόνιτσα, προσθέτοντας οτι η περιοχή του διαθέτει Δημοτικό σχολείο με 183 μαθητές καθώς και Γυμνάσιο και Λύκειο.

Ο Δήμαρχος Κόνιτσας αναφέρθηκε και στην διαδρομή ιστορικής μνήμης όπου ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να επισκεφτεί παλιά φυλάκια στα χωριά του Δήμου εκεί που ο Ελληνικός στρατός κατατρόπωσε τους εισβολείς Ιταλούς το 1940-1941 και γράφτηκαν οι νεότερες σελίδες δόξας της ιστορίας μας.

Η πόλη της Κόνιτσας διαθέτει εντυπωσιακά αρχοντικά, πλακόστρωτα σοκάκια, πέτρινα παραδοσιακά σπίτια και πετρόκτιστες εκκλησίες. Ακόμη ανθισμένες αυλές, νόστιμα τοπικά προϊόντα και πλούσια γαστρονομική παράδοση.

Σημειώνεται πως στην περιοχή, σύμβολο της Ηπειρώτικης φύσης αποτελεί και ο γύπας Κουκάλογο που μόλις κάποιες δεκαετίες πριν φώλιαζε στον Βοϊδομάτη και σε άλλες περιοχές της Κόνιτσας του Ζαγορίου και της Ηπείρου γενικότερα.Πλέον αποτελεί απειλούμενο είδος αφού μόνο πέντε ζευγάρια Κουκάλογο απομένουν στην Ελλάδα δίδοντας μια άνιση μάχη με δηλητηριασμένα δολώματα, ηλεκτροφόρα καλώδια, πτερύγια ανεμογεννητριών και άλλες απειλές.

 

Προσωπικά αντικείμενα και ξύλινες δημιουργίες στην πατρική οικία του Οσίου Παΐσιου στην Κόνιτσα

Την πατρική οικία του Οσίου Παίσιου στην Κόνιτσα που είναι επισκέψιμη όλες τις ημέρες του έτους, επισκέφτηκε η πολυμελής αντιπροσωπεία από τουριστικούς πράκτορες και δημοσιογράφους της Κύπρου.

Στην οικία υπάρχουν προσωπικά αντικείμενα του, ξύλινες δημιουργίες του ως μοναχός, κουμπαράδες που υπήρχαν σε διάφορα σημεία της Κόνιτσας τα χρόνια που βρισκόταν στην Ιερά Μονή Στομίου ( Ιούλιος 1958 – 30 Σεπτεμβρίου 1962 ), τα έσοδα των οποίων τα διαχειριζόταν επιτροπή που είχε συστήσει. Χαρακτηριστική είναι μια αγιογραφία με την μορφή του Οσίου Παϊσίου, που βρίσκεται στο πατρικό του και απεικονίζει στιγμές από τη επίγεια ζωή του, όπως τα Φάρασα της Καππαδοκίας, την Ιερά Μονή Φιλοθέου, την Ιερά Μονή Στομίου, το όρος Σινά και την καλύβη του στην Παναγούδα.

Όπως ανέφερε συγγενής του Οσίου Παίσιου ο κ. Χρήστος ο Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης κατά κόσμον Αρσένιος Εζνεπίδης γεννήθηκε στα Φάρασα της Καππαδοκίας στις 25 Ιουλίου του 1924 μ.Χ., λίγες μέρες πριν από τη φυγή των Φαρασιωτών από την πατρώα γη για την Ελλάδα.

Στην Ελλάδα, η οικογένεια του μικρού Αρσενίου εγκαταστάθηκε στην Κόνιτσα της.

Μετά από τις εγκύκλιες σπουδές στο Α’ Δημοτικό Σχολείο Κόνιτσας δε θέλησε να συνεχίσει στα γράμματα, και μαθήτευσε στην τέχνη του ξυλουργού, την οποία άσκησε με επιμέλεια και δεξιοσύνη. Το 1949 μετέβη στο Άγιο Όρος, αναζητώντας έναν οδηγό για τη ζωή της κατά Θεόν ησυχίας. Δεν κατάφερε όμως να εκπληρώσει αμέσως τον πόθο του. Παράλληλα, οι δικοί του βρέθηκαν την ίδια περίοδο σε μεγάλη οικονομική δυσκολία, οπότε τον κάλεσαν να τους βοηθήσει. Έτσι, επέστρεψε στην Κόνιτσα και εργάστηκε ως μαραγκός. Μετά από 3 χρόνια όμως (1953 μ.Χ.), σε ηλικία 29 ετών πλέον, εγκατέλειψε τα εγκόσμια και επέστρεψε στην Αθωνική Πολιτεία.

Σύμφωνα με τον κ. Χρήστο ο Οσίος Παίσιος βοήθησε πολύ κόσμο .

Η αποστολή επισκέφτηκε την Αγία Βαρβάρα το εκκλησάκι που βρίσκεται γύρω στα 350 μέτρα πιο κάτω από την κατοικία του και μέσα από μια διαδρομή πρασίνου και φυσικού κάλλους. Εκεί ήταν ο Οσίος Παίσιος που δέχτηκε το κάλεσμα του Κυρίου, σύμφωνα με τον πάτερ Κωνσταντίνο Ταμπάκη υπεύθυνο του προσκυνητικού τουρισμού της Ιεράς Μητροπόλεως Κονίτσης. Εξέφρασε επίσης την αγάπη του για την Κύπρο σημειώνοντας πως πρόσφατα ολοκλήρωσε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην Θεολογία στο Πανεπιστήμιο της Λευκωσίας.

Η Κόνιτσα, συνέχισε ο πάτερ Κωνσταντίνος, είναι ένας προορισμός που ενδείκνυται πολύ για πνευματικό τουρισμό διότι πέρα από τη χάρη του Αγίου Παισίου, στη Κόνιτσα φιλοξενείται το λείψανο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, ο οποίος πέρασε στα χωριά και έμεινε σε πολλά από αυτά.

Η περιοχή διαθέτει επίσης αρχαία μοναστήρια και οθωμανικά μνημεία.

 

Μαγευτικές διαδρομές στην χαράδρα του ποταμού Αώου

Εξορμήσεις για καγιάκινγκ, αναρρίχηση, κολύμπι, πεζοπορία μπορούν να απολαύσουν οι επισκέπτες στον ποταμό Αωό.

Στην Κόνιτσα η κυπριακή αποστολή τουριστικών πρακτόρων και δημοσιογράφων είχε την ευκαιρία να ενημερωθεί για τις δραστηριότητες που μπορεί να κάνει ο επισκέπτης στην χαράδρα του Αώου.

Εκεί που τελειώνει η χαράδρα του Αώου, μια από τις πιο μοναδικές χαράδρες που έχει η χώρα της Ελλάδας, σύμφωνα με τον Αλέξη Νικολόπουλο δάσκαλο δραστηριοτήτων στη φύση, ανέφερε πως η πρώτη δραστηριότητα είναι το καγιάκινγκ. Η δραστηριότητα αυτή είναι και από τις πρώτες δραστηριότητες που ήρθαν στην περιοχή από το εξωτερικό, από τους Γερμανούς, τουλάχιστον πριν 45 χρόνια. Συγκεκριμένα αυτό έγινε όταν Γερμανοί εξερευνητές ήρθαν το 1978 έκαναν κατάβαση στον Αώο και από τότε υπάρχει μια άνθιση του καγιάκ. Το καγιάκ γίνεται τους ανοιξιάτικους μήνες που το ποτάμι έχει περισσότερο νερό σε μια διαδρομή, όπως είπε, 45 χιλιομέτρων.

Ενδεικτικά σημείωσε πως μια καλή ομάδα θα χρειαστεί από 2 με 5 ημέρες για να διανύσει όλο το ποτάμι.

Το καλοκαίρι μια άλλη δραστηριότητα είναι η διάσχιση του Αώου όπου ο επισκέπτης ντύνεται με ειδική στολή σωσίβια και κράνη και κολυμπά στο ποτάμι και μέσα στο νερό περίπου 5 ώρες. Εκεί θαυμάζεις τα τείχη του ποταμού, τις όχθες τα ορμητικά νερά, τα μεγάλα βράχια.

Άλλες δραστηριότητες είναι μια ασφαλής αναρρίχηση που γίνεται στο τελευταίο κομμάτι της χαράδρας με συνοδό οδηγό βουνού. Οι πεζοπορίες είναι πάμπολλες στην περιοχή αφού η Κόνιτσα διαθέτει πέντε από τα μεγαλύτερα βουνά της οροσειράς της Πίνδου. Τον Σμόλικα, την Πίνθη, την Τραπεζίτσα, το Γράμμο και τη Νεμέτσικα.

Αυτές μπορεί να είναι μονοήμερες ή και πολυήμερες μένοντας σε καταφύγια στο βουνό.Οι δραστηριότητες δεν είναι επικίνδυνες σημείωσε ο κ. Νικολόπουλος και έχουν μεγάλες συγκινήσεις όπως άλλωστε όλα τα ποτάμια.

Ο ποταμός Αωός είναι στον ευρωπαϊκό χάρτη στις κλίμακες δυσκολίας. Έχει περάσματα μεγάλα με καταρράκτες έως και 2 με 3 μέτρα.

Σύμφωνα με ενημέρωση που έγινε στην κυπριακή αποστολή η διαδρομή του φαραγγιού του Αώου καθορίστηκε από τη γεωμετρία των στρώσεων των ασβεστόλιθων και τον προσανατολισμό των ρηγμάτων.

Ο ποταμός ακολουθώντας μια διαδρομή 10 χιλιομέτρων ανάμεσα στην Τύμφη και στην Τραπεζίτσα απλώνεται στον κάμπο της Κόνιτσας και στην συνέχεια μαζί με τον Βοϊδομάτη και τον Σαραντόπορο καταλήγουν μέσω της Αλβανίας στην Ανδριατική θάλασσα.

Όπως αναφέρθηκε ο Αώος είναι το μοναδικό ποτάμι της Ελλάδας που πηγάζει σ΄αυτήν αλλά εκβάλει σε άλλη χώρα.

 

Kαλλιέργεια χιλίων δέντρων Ιπποφαούς στην ορεινή Κόνιτσα των Ιωαννίνων

Εξάλλου, την μικρή επιχείρηση του Φίλιππου Μπάρμπα επισκέφτηκε η αποστολή των τουριστικών πρακτόρων, δημοσιογράφων και αντιπροσωπεία του Συνοδικού Γραφείου των προσκυνηματικών περιηγήσεων της Εκκλησίας Κύπρου.

Εκεί ο κ. Μπάρμπας ανέλαβε την καλλιέργεια 1.000 δέντρων Ιπποφαούς «με μεράκι, φροντίδα, και απόλυτο φυσικό τρόπο χωρίς φυτοφάρμακα», όπως είπε.

 

Περιήγηση στα Μαστοροχώρια, τις Πρέσπες και τη Φλώρινα

Tα περίφημα Μαστοροχώρια στην ευρύτερη περιοχή της Κόνιτσας, με την πλούσια παράδοση και τους γραφικούς οικισμούς, είναι μεταξύ των δημοφιλών προορισμών της περιοχής. Πολυμελής αποστολή των τουριστικών πρακτόρων και δημοσιογράφων από την Κύπρο επισκέφτηκε επίσης τα χωριά της Λάκκας Αώου, καθώς και τα πέτρινα χωριά όπως το Γαναδιό, Μοναστήρι, Μόλιστα και άλλα, όπου η τέχνη της πέτρας κυριαρχεί σε κάθε γωνιά.

Οι Ηπειρώτισσες γυναίκες που διακρίνονται για την δυναμική και την αυστηρότητά τους άνοιξαν τα σπίτια τους στην κυπριακή αποστολή, δείχνοντας τη φιλοξενία τους. Στο χωριό Γαναδιό του Δήμου Κόνιτσας διαμένουν περίπου είκοσι κάτοικοι το χειμώνα, το καλοκαίρι ωστόσο η επισκεψιμότητα αυξάνεται, με τους κατοίκους να φτάνουν τους 200. Στο παραδοσιακό καφενείο σερβίρονται πίτες της περιοχής, τσάι βουνού καθώς και λικέρ.

Η εξερεύνηση στα Μαστοροχώρια, τον Γοργοπόταμο, το Μολυβδοσκέπαστο και τη Πυρσογιάννη καθώς και πολλά ακόμα μικρά και μεγάλα χωριά της περιοχής συνεχίζεται. Η ξεναγός Εθνικών Δρυμών Γιάννα Μίτση αναφέρθηκε στην καλή συντήρηση των κατοικιών στο Γαναδιό και στην ευρύτερη περιοχή και στην άρτια αρχιτεκτονική τους.

Σε δύο χωριά της Κόνιτσας συνέχισε, οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν τις ευεργετικές ιδιότητες των Ιαματικών Πηγών. Στα Καβάσιλα, όπως είπε, σε απόσταση 12 χιλιομέτρων ο κάθε ενδιαφερόμενος μπορεί να κολυμπήσει σε θερμές μεταλλικές πηγές και στον Αμάραντο σε απόσταση 28χιλιομέτρων όπου υπάρχουν ατμόλουτρα μοναδικά στο είδος τους στην Ευρώπη.

Η άφιξη στην Κόνιτσα γίνεται μέσω της Εγνατίας οδού από το Βορρά και της Ιωνίας οδού από το Νότο, με την πρόσβαση να είναι πλέον γρήγορη, άνετη και ασφαλής.

 

Πνευματικό, πολιτιστικό και οικονομικό κέντρο της περιοχής επί Τουρκοκρατίας η Μονή Παναγίας Μολυβδοσκέπαστης

Την Ιερά Μονή Παναγίας Μολυβδοσκέπαστης, το βυζαντινό μοναστήρι που βρίσκεται δίπλα στα ελληνοαλβανικά σύνορα, 20χιλ. από την Κόνιτσα επισκέφτηκε η πολυμελής αντιπροσωπεία τουριστικών πρακτόρων και ΜΜΕ από την Κύπρο.

Το ιδιαίτερο της θέσης της Ιεράς Μονής συμβάλλει καθοριστικά στην ανάδειξη της Ιεράς Μονής ως ένα από τα εκλεκτότερα μνημειακά συγκροτήματα της Ηπείρου και ως σημείο αναφοράς της ελληνικής επικράτειας.

Επί Τουρκοκρατίας η Μονή απετέλεσε πνευματικό, πολιτισμικό και οικονομικό κέντρο της περιοχής. Ενδεικτικά στοιχεία της περιόδου αυτής είναι πως από τον 14ο αιώνα λειτουργούσε σχολή χειρογράφων. Σ’ αυτήν ιεροδιδάσκαλοι δίδασκαν χειρογραφία σε μοναχούς και λαϊκούς. Πολλοί λόγιοι και συγγραφείς της εποχής αποφοίτησαν από τη συγκεκριμένη σχολή. Η Ιερά Μονή διατηρούσε μεγάλα μετόχια στις παραδουνάβιες ηγεμονίες.

Το προσωνύμιο της Μονής Μολυβδοσκέπαστη σύμφωνα με τον Νίκο Σουτόπουλο, πρόεδρο Σωματείου Θρησκευτικού Τουρισμού και Προσκυνητικών περιηγήσεων Ηπείρου, Θεσσαλίας και Μακεδονίας, οφείλεται στο γεγονός ότι η στέγη του καθολικού της ήταν σκεπασμένη με φύλλα μολύβδου.

Πρόκειται για ανδρικό μοναστήρι που εορτάζει το Δεκαπενταύγουστο. Η μονή είναι χτισμένη κοντά στο σημείο όπου ενώνεται ο ποταμός Αώος με τον Σαραντάπορο και μόλις 400 μέτρα από την ελληνοαλβανική μεθόριο.

Είναι πολύ ιδιαίτερος στην αρχιτεκτονική του, μονόχωρος με ψηλό καμπαναριό. Για πρώτη φορά κτίστηκε τον 7ο αιώνα από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο Πωγωνάτο καθώς επέστρεφε από εκστρατεία στη Σικελία. Εφτά αιώνες αργότερα, στις αρχές του 14ου αιώνα, ανακαινίσθηκε από τον Ανδρόνικο Κομνηνό Μέγα Δούκα Παλαιολόγο, που ήταν ο εγγονός του δεσπότη της Ηπείρου Μιχαήλ Β΄ Κομνηνού Δούκα.

Περίπου εκατό χρόνια αργότερα, το 1521, ανακαινίστηκε εκ νέου αυτή τη φορά από τους κατοίκους της Πωγωνιανή. Το μοναστήρι παρέμεινε χωρίς μοναχούς από το 1913 έως το 1988. Η περιουσία καταπατήθηκε και τα κειμήλια εκλάπησαν. Η ολοκληρωτική σχεδόν καταστροφή ήλθε το 1943, όταν η περιοχή βομβαρδίστηκε από τους κατακτητές Ναζί. Τα κελιά και το αρχείο της Ι. Μονής κάηκαν ολοσχερώς και το Καθολικό λεηλατήθηκε.

Το 1988 το μοναστήρι επανδρώθηκε και πάλι από τη σημερινή αδελφότητα κατόπιν προτροπής και πνευματικής καθοδηγήσεως του Αγίου Παισίου του Αγιορείτου και την ευλογία του μακαριστού οικείου Μητροπολίτου κυρού Σεβαστιανό.

Ο τρούλος του Καθολικού ξεχωρίζει για το ιδιαίτερο ύψος του, που τον καθιστά τον υψηλότερο σε όλη την Ελλάδα σύμφωνα με τις αναλογίες του αρχιτεκτονικού τύπου.